الشيخ محمد علي الگرامي القمي

566

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

مثقال شرعى طلاى سكّه‌دار است ، و اگر علقه يعنى خون بسته باشد چهل مثقال ، و اگر مضغه يعنى مانند يك پاره گوشت باشد شصت مثقال ، و اگر استخوان شده باشد هشتاد مثقال ، و اگر بر آن گوشت روئيده ولى هنوز روح در آن ندميده صد مثقال ، و اگر روح در آن دميده ، چنانچه پسر باشد ديه او هزار مثقال ، و اگر دختر باشد پانصد مثقال شرعى طلاى سكّه‌دار است . مسئله 3172 - اگر زن حامله كارى كند كه بچّه‌اش سقط شود ، بايد ديه آن را به تفصيلى كه در مسئله پيش گذشت به وارث بچّه بدهد و به خود زن چيزى از آن نمىرسد . مسئله 3173 - اگر كسى زن حامله را بكشد ، به نحوى كه بچّه او هم تلف شود ، بايد ديه زن و بچّه را بدهد . ديه جراحات مسئله 3174 - اگر كسى پوست سر يا صورت مسلمانى را پاره كند ، بايد يك شتر به او بدهد ، و اگر به گوشت برسد و قدرى از آن را هم ببرد ، بايد دو شتر بدهد ، و اگر خيلى از گوشت را پاره كند بايد سه شتر بدهد ، و اگر به پرده نازك روى استخوان برسد چهار شتر ، و اگر استخوان نمايان شود پنج شتر ، و اگر استخوان بشكند ده شتر ، و اگر بعضى از اجزاء استخوان جابجا شود پانزده شتر ، و اگر به پرده مغز سر برسد سى و سه شتر بايد بدهد . و ظاهراً شتر خصوصيّت ندارد ، بلكه مقصود از يك شتر ، يك صدم ديه كامل است ، پس دهنده مىتواند ديه را از اقسام ديگر مانند طلا يا نقره مثلًا انتخاب كند . مسئله 3175 - اگر كسى به صورت ديگرى سيلى يا چيز ديگرى بزند به طورى كه صورت او سرخ شود ، بايد يك مثقال و نيم شرعى طلاى سكّه‌دار ، كه هر مثقالى 18 نخود است به او بدهد ، و اگر سبز و كبود شود سه مثقال ، و اگر سياه شود بايد شش مثقال طلا بدهد . و اگر جاى ديگر بدن غير از سر و صورت كسى را به واسطه زدن سرخ يا كبود يا سياه كند ، بايد نصف آنچه را گفته شد بدهد . حكم مواردى كه ديه تعيين نشده است مسئله 3176 - آنچه در مسائل گذشته گفته شد قسمتى از ديه‌هايى است كه از طرف شرع مقدّس اسلام تعيين شده ، و هر كس بخواهد بر همه قسمتها اطّلاع يابد ، بايد به